Oldingi xochsimon boylam yirtilishi: har doim operatsiya kerakmi
OXB yirtilishi — tizzaning eng ko'p uchraydigan sport jarohatlaridan biri. Mashhur KANON randomizatsiyalangan tadqiqoti nimani ko'rsatganini va shifokor reabilitatsiya bilan boylamni tiklash o'rtasida qanday tanlashini ko'rib chiqamiz.

OXB nima va u qanday yirtiladi
Oldingi xochsimon boylam boldirni oldinga siljishdan ushlab turadi va burilishlarda tizzaning barqaror bo'lishiga yordam beradi. U ko'pincha zarbasiz yirtiladi — keskin to'xtash, tayanch oyoqda burilish yoki noto'g'ri qo'nish paytida. Bemorlar ko'pincha tizzadagi chiqillashni, tez shishishni va tizza «bukilib ketayotgandek» tuyg'uni eslashadi.
KANON tadqiqoti nimani ko'rsatdi
Shvetsiyaning KANON randomizatsiyalangan tadqiqotida OXB o'tkir yirtilishi bo'lgan 18–35 yoshdagi 121 nafar faol yosh ishtirok etgan. Bir guruhga jarohatdan keyin 4–6 hafta ichida boylam rekonstruksiyasi va reabilitatsiya o'tkazilgan, ikkinchisiga — kechiktirilgan operatsiya imkoniyati bilan faqat intensiv reabilitatsiya [1].
Ikki yildan so'ng tizza funksiyasi, faollik darajasi va o'zini his qilish guruhlarda farq qilmagan. Shu bilan birga, reabilitatsiya guruhidagi bemorlarning taxminan 40 foiziga baribir kechiktirilgan rekonstruksiya kerak bo'lgan [1].
Shifokor qachon ko'proq operatsiyani tavsiya qiladi
- reabilitatsiyaga qaramay tizza beqaror bo'lib qolsa;
- sakrash va burilishli sport bilan shug'ullansangiz va avvalgi darajaga qaytmoqchi bo'lsangiz;
- boylam bilan birga menisk yoki tizzaning boshqa tuzilmalari shikastlangan bo'lsa.
Gavhar Clinic'da davolash qanday o'tadi
Shifokor tizzani ko'radi va barqarorligini tekshiradi, kerak bo'lsa bo'g'im UZI'sini tayinlaydi. Operatsiya ko'rsatilgan bo'lsa, boylam rekonstruksiyasi artroskopik — kichik teshiklar orqali bajariladi. Operatsiyadan keyin ham, konservativ davolashda ham reabilitatsiya bizning DJT zalimizda o'tadi.
Manbalar
- Frobell RB, Roos EM, Roos HP, Ranstam J, Lohmander LS. A randomized trial of treatment for acute anterior cruciate ligament tears. New England Journal of Medicine, 2010;363(4):331–342. doi.org
Material ilmiy nashrlar va klinik tavsiyalar asosida tayyorlangan. U shifokor maslahatining o'rnini bosmaydi.


