Endoprotezlashdan keyingi dastlabki haftalar: nimani kutish kerak
Chanoq-son yoki tizza bo'g'imini almashtirish — bu nafaqat operatsiya, balki tiklanish hamdir. Qanchalik erta va to'g'ri harakat qilishni boshlasangiz, odatiy hayotga shunchalik tez qaytasiz.
Birinchi sutkadayoq turish
Randomizatsiyalangan tadqiqotlar sharhi shuni ko'rsatdi: agar bemor endoprotezlashdan keyin dastlabki 24 soatda karavotda o'tirsa va dastlabki 48 soatda yura boshlasa, u o'rtacha 1,8 kun erta uyga chiqariladi. Bunda asoratlar ko'paymaydi [1].
Uyga chiqishdan oldin
Amerika ortoped-jarrohlar akademiyasi (AAOS) bemor uyga qaytishga tayyorligini ko'rsatuvchi mo'ljallarni keltiradi: tekis yuzada tayanch — yurgizgich, qo'ltiqtayoq yoki hassa bilan ishonchli yuradi va 2–3 zinapoyaga ko'tarila oladi [2].
Uydagi dastlabki haftalar
- Reabilitolog ko'rsatgan mashqlarni davom ettiring — operatsiyadan keyin kamida ikki oy [2].
- Shish — tiklanishning odatiy qismi: u 3–6 oy saqlanishi mumkin [2].
- Yaxshi va yomon kunlar bo'ladi. Asosiy qoida — juda erta juda ko'p narsa qilmaslik [2].
- Bir necha kun yoki hafta uyda yaqinlaringiz yordami kerak bo'ladi.
Qanday yuklama foydali
- O'z sur'atingizda yurish — lekin u tayinlangan mashqlar o'rnini bosmaydi.
- Suzish — yara bitgandan keyin.
- Velosiped va zarba yuklamasi past bo'lgan boshqa sport turlari.
Yugurish, sakrash va tog' chang'isi bo'g'imga ortiqcha yuk tushiradi, shuning uchun ulardan voz kechgan ma'qul [2].
Manbalar
- Guerra ML, Singh PJ, Taylor NF. Early mobilization of patients who have had a hip or knee joint replacement reduces length of stay in hospital: a systematic review. Clinical Rehabilitation, 2015;29(9):844–854. unisa.edu.au
- American Academy of Orthopaedic Surgeons. Activities after knee replacement. OrthoInfo. www.orthoinfo.org
Material ilmiy nashrlar va klinik tavsiyalar asosida tayyorlangan. U shifokor maslahatining o'rnini bosmaydi.
